آنچه لازم است در باره چاپ بدانیم (1)
آشنائي با چاپ
مقدمه
تدوين: پرويز زاهد
اختراع فن چاپ درحقيقت به قرن ها پيش از گوتنبرگ، كه نامش به عنوان مخترع چاپ در تاريخ به ثبت رسيده است، برمي گردد. آسوريان چند هزار سال قبل از ميلاد بر خشت هايي از گلرس مهر ميزدند.
استعمال حروف قابل انتقال نيز ميان سالها ي 1051 و 1058 در چين آغاز شد. مخترع اين حروف فردي به نام پيشنگ بود و حروف هم از گلرس ساخته ميشد. حروف دستي و حروف قلعي كه پس از آنها به كارآمد، هيچ يك رواجي نيافت، بر عكس حروف چوبي متداول شد. تا اينكه در سال 1440، گوتنبرگ ظاهرا بدون اطلاع از كار چينيها، حروف قابل انتقال را اختراع كرد و براي هر يك از حروف الفبا يك حرف جداگانه به كار برد.
حروف متحرك را چينيها اختراع كردند، ولي گوتنبرگ كه حرفه اش زرگري بود، آلياژ مناسب براي ريخته گري حروف را از سرب و آنتي موآن به دست آورد و سپس نسبت هر يك از اين دو فلز را به گونه اي انتخاب كرد كه حروف بيش از حد سخت و نرم نباشند. وي براي مركب چاپ هم فرمول مناسبي يافت و خلاصه با رفع موانع و حل مشكلات عمل چاپ را ميسر و اجرايي كرد. تقريبا 20 سال پس از نخستين تلاش ها ي گوتنبرگ در امر چاپ ،اين صنعت با استفاده از سطوح برجسته در ونيز، فلورانس، پاريس و ليون در حدي مختصر و محدود رواج يافت. اما دستگاه چاپ گوتنبرگ، به علت هزينه ها ي بسيار زياد فقط براي ثروتمندان قابل دسترسي بود و به همين دليل تا مدت ها ي طولاني استقبال چنداني از آن نشد. 300 سال پس از اختراع دستگاه چاپ گوتنبرگ، نمايشنامه نويسي آلماني به نام آلوئيس زنه فلدر، چاپ سنگي يا ليتو گرافي را درسال 1796 ميلادي اختراع كرد.
هر سنگي كه متن يا تصوير با اين روش روي آن نقش مي بست ، براي چاپ حدود 750 نسخه عملكرد مطلوب داشت و پس از آن نقش روي سنگ قابل چاپ نبود. اگر چه درباره شروع چاپ سنگي در اي ران روايات متعددي وجود دارد، به نظر مي رسد چاپ سنگي را براي نخستين بار ميرزا صالح شيرازي در تبريز راه اندازي كرد. 
ميرزا صالح كه از سوي دولت ايران براي فراگيري هنرهاي جديد به اروپا رفته بود، در بازگشت يك دستگاه چاپ سنگي با خود به تبريز آورد كه آن را در سال 1250 قمري راه انداخت. چاپخانه سنگي طي مدت كوتاهي در تهران و بعد اصفهان و سپس ساير شهرهاي ايران تاسيس شد و بيش از 50 سال تنها روش چاپ در ايران بود و تا اواخر دوره قاجار ، هر چه در ايران چاپ مي شد، به روش چاپ سنگي بود. البته هشت سال قبل از ورود چاپ سنگي به ايران چاپ سربي نيز راه اندازي شده بود، ولي به علت هزينه و زحمت زياد آن ، پس از ورود چاپ سنگي ، كنار گذاشته شد و بعدها در اواخر دوره قاجار دوباره حروف سربي و استفاده از آن رايج گرديد. طريقه چاپ سربي روش نسبتا ساده اي بود : كاغذ روي صفحه اي متشكل از حروف برجسته سربي و آغشته به مركب فشرده مي شد و بر اثر فشار، حروف بر صفحه كاغذ نقش مي بست. حروفچيني روزنامه نيز نخست به صورت دستي انجام مي گرفت، ولي بعدها اين كار با دستگاه ها يي كه معمول ترين آنها «لاينو تايپ» بود، صورت پذيرفت. دستگاه حروفچيني خودكاري لاينوتايپ در سال 1886 ميلادي ساخته شد. و بدين ترتيب سرعت چاپ به تدريج فزوني يافت. پيشرفت فناوري كم كم باعث شد دستگاه حروفچيني سربي از دور خارج شود و جاي خود را به دستگاه الكترونيكي بدهد.
براي ورود به آشنائي با ماشينهاي چاپ، ابتدا انواع چاپ (های که امروزه فعال است) را لیست می کنم:
-چاپ مسطح Letter Press
-چاپ افست (ورقی – رول)
-چاپ فلکسو
-چاپ هلیو
-چاپ صنعتی Pad Printer
-چاپ سیلک
-چاپ دیجیتال
در قسمتهاي بعد، هر نوع چاپ با نمونه تصاوير ماشين چاپ (موجود در ايران) معرفي خواهد شد.
نظرات
آقای زاهد دست شما درد نکنه....خیلی ممنون.بسیار مفید است...
شنبه، ۱۵ بهمن ۱۳۸۴
درود به استاد عزيز ...
تلاش شما ستودنيست در راه اعتلاي فرهنگ تبليغات و دنياي پيرامون آن . دست مريزاد و خسته نباشيد ...
یکشنبه، ۱۶ بهمن ۱۳۸۴
لطفا توضيحات و اطلاعات گستره تر باشد
چشم! شما لطفا آدرس ای میلتان را هم صحیح بنویسید . . . و بعد بفرمائید چه نوع اطلاعاتی لازم دارید؟
سه شنبه، ۱۷ مرداد ۱۳۸۵
salam mamnom az saite gashangaton baz ham darbare chap beshtar banavised
elham atashi
from: sharket partoo aftab
سه شنبه، ۱۴ شهریور ۱۳۸۵
با سلام
من میخواستم اگر امکان داشته باشد در مورد چاپ بر روی پلاستیک از جمله سطل ماست یا بطری دوغ با کیفیت خوب اطلاعات داشته باشم . و همچنین خریدار دستگاه مذکور هستم البته رنگی
در صورت امکان بنده را راهنمایی کنید - متشکرم
فرهاد مسعود وزیری 09123770921
دوشنبه، ۲۰ شهریور ۱۳۸۵
بسمه تعالي
با عرض سلام اگر امكان دارد مطالبي درباره "نقش اسكنرها در صنعت ليتوگرافي" برايم بفرستيد.
با سپاس و تشكر فراوان
جمعه، ۲۴ شهریور ۱۳۸۵
با سلام
اگر تمایل به همکاری با ماهنامه دنیای چاپ را دارید با دفتر نشریه 66400010 تماس بگیرید.
یکشنبه، ۲ مهر ۱۳۸۵
با سلام و خسته نباشید.
من در زمینه چاپ و بسته بندی ( انواعکاغذ های بسته بندی- دستگاههای چاپ )به اطلاعات جامع و به روز نیاز دارم. خواهشمندم در صورت امکان در این مورد مرا یاری نمائید.اگر چنانچه در این زمینه کلاسهای آموزشی هم باشد لطفا اطلاع دهید.
با تشکر
چهارشنبه، ۱۹ مهر ۱۳۸۵
با عرض سلام و خسته نباشید
ما در شهرستان ارومیه اقدام به راه اندازی کارخانه چاپ صنعتی کرده ایم اطلاعاتی در مورد دستگاههای چاپ صنعتی به روز و پیشرفته نیاز داریم لطفا اگر اطلاعاتی در این این مورد دارید در اختیار ما قرار دهید (خرید و کشور سازنده و نوع دستگاه و کارایی و سایتهای اینترنتی و نحوه وارد کردن ماشین الات) با نهایت تشکر
پنجشنبه، ۱۶ آذر ۱۳۸۵
با سلام لطفا بفرمائید در چاپ بسته بندی چه درصدی از کارها خارج از کشور انجام می شود ممنون
با توجه به امکانات کشور اغلب کارها در داخل چاپ می شود. لفاف موررد نیاز برای بسته تا چند سال پیش خارج چاپ می شد که الان آن هم در داخل چاپ می شود. اکنون صنعت چاپ کشور در حال خدمات به مشتریان خارجی هم هست و برخی مجلات و سفارشات چاپی از خارج از کشور در ایران چاپ می شود
از شما تشکر می کنم
زاهد
جمعه، ۱۷ آذر ۱۳۸۵
در مورد دستگاه چاپ پارچه ( انواع با نامتجاری برای پارچه نخی و تریکو ) نیاز به اطلاعات دارم متشکرم
چهارشنبه، ۲۲ آذر ۱۳۸۵
با عرض سلام
من قصد راه اندازی یک واحد چاپخانه در یکی از شهرهای غرب را دارم و احتیاج به یک مدیر فنی چاپ دارم که دارای حداقل 4سال سابقه و بیمه باشه
شما بعنوان یک دوست میتونی به من کمک یا شخصی را معرفی نمایید
متشکرم
پیمان
ghalame_siah@yahoo.com
سه شنبه، ۵ دی ۱۳۸۵
با سلام اگر دوستان در زمینه چاپ سیلک اطلاعاتی نیاز دارید در خدمت هستم و البته دستگاه چاپ به قیمت ده هزار تومان عرضه میگردد
پنجشنبه، ۱۴ دی ۱۳۸۵
با تشكر از مطالب ذكر شده ، لطفا در مورد ماشين آلات چاپ مارك و يا حروف روي پارچه مطالبي را ذكر كنيد.
شنبه، ۱۶ دی ۱۳۸۵
سلام خسته نباشيد
سئوالي كه دارم در مورد انواع قطع كتاب ميباشد آيا ميتونيد اطلاعاتي بابت اين مورد به من بديد؟
من قطع وزيري و قطع جيبي رو ميدونم اما ديگه نميدونم و اين كه چرا اسمش قطع وزيري هست براي چيه؟
زاهد:
قطع های مختلفی برای کتاب هست
از جیبی، پالتوئی، رقعی، وزیری، رحلی تا سلطانی
که همه الان رایج هستند
قطع های دیگری هست که بیشتر برای نشریات است مثل متروئی
دوشنبه، ۷ اسفند ۱۳۸۵
لطفا در مورد چاپ روی کارتن با کیفیت بالا توضیحاتی را بفرمایید
با تشکر از راهنمایی شما
سه شنبه، ۸ اسفند ۱۳۸۵
خيلي مطالب جالبي داريد
راستي اگه مطلبي در رابطه با چاپ هاي مختلف داريد لطفا به ايميلم ارسال كنيد اميدوارم بتونم جبران كنم
یکشنبه، ۱۹ فروردین ۱۳۸۶
سلام.خسته نباشید. من تازگیها در یک چاپخامه به عنوان طراح استخدام شدم. می خواستم بدونم قالبهای آماده کارت ویزیت رو از کجا پیدا کنم؟ اگه سایت خاصی دارید معرفی کنید.ممنون
شنبه، ۲۵ فروردین ۱۳۸۶
نظرخواهی برای این پست بسته شده!